Lapis lazuli – charakterystyka

Lapis lazuli jest minerałem nieprzezroczystym i dlatego szlifuje się z niego również kaboszony; służy też do wyrobu pieczęci, paciorków i małych rzeźb oraz mozaik. Powstaje z niego również piękna biżuteria.

SKŁAD CHEMICZNY

Glinokrzemian sodu i potasu

WŁASNOŚCI FIZYCZNE

Lapis-lazuli, zwany jest również lazurytem. Kamień ten ma barwę od zielonkawoniebieskiej do ciemno-purpurowo-niebieskiej. Najwyżej cenione są kamienie ciemne, intensywnie niebieskie. Dawniej rozcierano je na proszek, który służył jako naturalny barwnik – ultramaryna, który od 1828 r. wytwarzany jest syntetycznie. Nazwa pochodzi od perskiego słowa lazhward, czyli niebieski.

Pod wpływem bliskiego ultrafioletu mogą się pojawiać pomarańczowe plamy lub smugi. Na kamieniach z Chile są one wyraźniejsze niż na okazach z Afganistanu.

Bliski ultrafiolet wywołuje też białawe świecenie, a daleki ultrafiolet
i promienie Roentgena — świecenie w postaci pomarańczowych plamek lub smug.

WYSTĘPOWANIE

Afganistan jest najbardziej znanym miejscem występowania lapis lazuli. Kamień ten wydobywany jest tu już od ponad 6000 lat. Jego kopalnie opisał Marco Polo w 1271 r. Lapis lazuli występuje tam wysoko w górach, w czarnych i białych wapieniach. Duże jasnoniebieskie otoczaki lapis lazuli znajdowane są w korytach rzek wpadających do południowego Bajkału w Rosji. Jasno zabarwiony lapis lazuli wydobywany jest w Andach w Chile, z kolei bardzo ciemny występuje w Górach Skalistych w Kolorado w skałach przeobrażonych kontaktowo; kamień ten wprawdzie zawiera piryt (połyskujące wrostki pirytu zwykle podnoszą atrakcyjność kamienia), lecz jego jakość jest niska.

Lapis lazuli występuje ponadto w Kalifornii, Birmie, Angoli, Pakistanie i Kanadzie. Kanadyjski lapis lazuli jest szaroniebieski z jaskrawoniebieskimi plamami i również zawiera piryt, lecz ma niewielkie zastosowanie jako kamień szlachetny, gdyż jest porowaty i trudno go polerować.

OBRÓBKA I NAŚLADOWNICTWO

Jako imitacja lapis lazuli stosowany bywa niebiesko barwiony jaspis (tzw. lapis szwajcarski), który można rozpoznać po braku wrostków pirytu. Inną imitacją jest szkło z inkluzjami miedzi. W Niemczech naśladowano lapis lazuli używając syntetycznego spinelu zabarwionego na niebiesko przez kobalt. Okruchy lapis lazuli z wrostkami pirytu niekiedy spaja się plastykiem i barwi, lecz kamienie takie łatwo rozpoznać, gdyż odbarwia je lakier do paznokci. Imitacje lapis lazuli nie świecą pod wpływem promieniowania ultrafioletowego. Ponieważ lapis lazuli składa się z różnych minerałów, wytworzenie odpowiedniego kamienia syntetycznego było zadaniem bardzo trudnym.

Syntetyczny lapis lazuli wyprodukowany w połowie lat 1970 przez P. Gilsona ma podobną do kamienia naturalnego barwę, lecz jest bardziej porowaty i ma mniejszą gęstość, a wrostki pirytu są w nim zbyt regularnie ułożone.

Poznaj naszą ofertę pięknej biżuterii z lapis lazuli 

Przeczytaj także: Moc kamieni – Lapis-lazuli strażnik mądrości